Hernia

Een hernia (discusprolaps) in de rug of nek ontstaat doordat de kern van een tussenwervelschijf gedeeltelijk naar buiten puilt. De uitstralende pijn, tintelingen of het doof gevoel in arm of been die daarbij kunnen ontstaan, komen niet alleen door mechanische druk op de zenuwwortel: het schijfweefsel kan ook een ontstekingsreactie rond de zenuwwortel (radiculopathie of radiculair syndroom) veroorzaken, die minstens zo belangrijk is voor de klachten. Bij de meeste mensen nemen de klachten binnen enkele weken tot maanden vanzelf af, ook zonder operatie, doordat het lichaam de uitgepuilde schijf voor een groot deel opruimt en de ontstekingsreactie tot rust komt.

Wat kun je merken

Naast pijn in de rug of nek zelf merk je vaak uitstralende pijn naar het been (bij een rughernia, ook wel ischias genoemd) of de arm (bij een nekhernia), soms met tintelingen, een doof gevoel of, bij langere of stevigere irritatie van de zenuwwortel, verminderde kracht. Bij een rughernia kan de pijn toenemen bij zitten, hoesten of niezen, omdat de druk in de rug daarbij oploopt. Hoe heftig de uitstralende pijn is, hangt niet alleen af van hoe groot de hernia op een scan lijkt: een kleine hernia met veel ontstekingsreactie rond de zenuwwortel kan meer klachten geven dan een grote hernia met weinig ontsteking.

Mogelijke oorzaken en uitlokkende factoren

Een hernia ontstaat wanneer de buitenste laag van een tussenwervelschijf verzwakt, bijvoorbeeld door leeftijdsgebonden veranderingen, en de kern van de schijf gedeeltelijk naar buiten puilt. Dit kan plotseling gebeuren bij een zware of verkeerde til- of buigbeweging, maar ontstaat vaak ook geleidelijk door langdurige repeterende belasting van rug of nek in combinatie met verminderde rug- of buikspierkracht. De uitstralende pijn ontstaat meestal door twee mechanismen die samen optreden: mechanische druk van de uitgepuilde schijf op de zenuwwortel (radix), en een chemische ontstekingsreactie die het schijfweefsel rond die zenuwwortel opwekt. Deze ontstoken zenuwwortel, ook wel radiculitis genoemd, maakt de zenuw tijdelijk extra gevoelig, wat verklaart waarom de pijn soms heviger is dan de mate van druk op een scan zou doen vermoeden.

Hoe Fysio Prime helpt

We doen gericht functioneel en waar nodig neurologisch onderzoek om vast te stellen of, en in welke mate, de zenuwwortel geprikkeld is, en geven uitleg over het gunstige natuurlijke beloop van de meeste hernia's, inclusief het feit dat de pijn vaak meer met een tijdelijke ontstekingsreactie dan met blijvende schade te maken heeft. Op basis daarvan bouwen we, afgestemd op de fase van herstel, geleidelijk beweging, kracht en dagelijkse belasting weer op. Bij alarmsignalen, zoals snel toenemende krachtsvermindering of controleverlies over blaas of darm, verwijzen we direct door.

Wat helpt bij herstel

Blijven bewegen binnen de grenzen van pijn werkt beter dan bedrust, dat het herstel eerder vertraagt dan versnelt. Naarmate de ontstekingsreactie rond de zenuwwortel afneemt en het lichaam de uitgepuilde schijf geleidelijk opruimt, nemen uitstralende pijn en tintelingen vaak vanzelf af, ook al kan een doof gevoel soms nog een tijd aanhouden. De kern van de behandeling is een geleidelijke opbouw van activiteit, kracht en conditie, aangepast aan hoe je klachten op dat moment reageren. Een operatie is bij de meeste hernia's niet nodig en wordt vooral overwogen bij aanhoudende ernstige klachten of duidelijke uitval die niet vanzelf verbetert.